معجزه کافئین جادوی قهوه

معجزه کافئین جادوی قهوه

داوود آتش‌بیک

نمی‌دانم شنیده‌اید یا نه؛ می‌گویند ابوعلی سینا برای درمان افسردگی از قهوه استفاده می‌کرده. در درمان افسردگی‌های خفیف می‌گفته دانه‌های قهوه را بو کنید و در درمان افسردگی‌های شدید‌تر، خود قهوه را توصیه می‌کرده.

جالب است؛ چون الان هم داروهای ضد افسردگی (فلوکستین، سیتالوپرام و …) مکانیسمی مشابه کافئین موجود در قهوه دارند.

ولی کافئین دقیقا در بدن چه‌کار می‌کند؟

افزایش سروتونین

کمبود سروتونین اصلی‌ترین عامل افسردگی و خستگی‌های روحی است. قهوه با بالا بردن سطح سروتونین می‌تواند باعث آرامش و سرخوشی روحی-روانی شود.

افزایش سطح آدنوزین

مهم‌ترین تاثیر قهوه به‌خاطر همین است. با بالا رفتن آدنوزین کمتر احساس خستگی می‌کنیم و نیازمان به خواب به‌شدت کاهش پیدا می‌کند.

بالارفتن سطح و فعالیت استیل‌کولین

با بالا رفتن سطح استیل‌کولین، قهوه می‌تواند قدرت عضلات بدن و از آن مهم‌تر حافظه را افزایش دهد. با قهوه، بیشتر می‌توانید فکر کنید.

بالا رفتن دوپامین در مغز

بدین وسیله، قهوه باعث کاهش احتمال ابتلا به آلزایمر می‌گردد. علاوه بر این خلق و خو را بهتر می‌کند و طول عمر سلول‌های مغزی را بالا می‌برد.

بالا رفتن سطح کورتیزول

به طور کلی توصیه می‌شود در مواقعی که در شرایط استرس‌زا به سر می‌برید٬ کمتر قهوه بخورید. چرا که در این شرایط، کورتیزول به خودی خود بالاست و خوردن قهوه، حال‌تان را بدتر می‌کند.

خواص آنتی‌اکسیدانی

قهوه اثر آنتی‌اکسیدانی زیادی دارد. به همین خاطر می‌تواند از امراض قلبی و سرطان پیشگیری کند. علاوه بر این گفته می‌شود که سردردهای میگرنی را در طولانی مدت به شدت کاهش می‌دهد.

درست قهوه بنوشید

درست قهوه بنوشید

سلامت‌نیوز – عادات نادرست در نوشیدن قهوه موجب کاهش انرژی، افزایش استرس، افزایش فشار خون و دیابت می‌شود. حدود نود درصد بزرگسالان در آمریکا قهوه می‌نوشند و بیش از پنجاه درصد آن‌ها روزانه بیش از سه فنجان قهوه مصرف می‌کنند. موسسه ملی سلامت آمریکا در تحقیقاتی اعلام کرد ظرفیت تحمل افراد در برابر نوشیدن قهوه و کنار گذاشتن آن متفاوت است.

این موسسه افزود نوشیدن صد میلی‌گرم قهوه معادل یک فنجان در روز و سپس کنار گذاشتن آن، ممکن است موجب بروز علائمی چون سر‌درد، افسردگی، تهوع و درد ماهیچه‌ها شود. 

کافئین می‌تواند تا حدودی برای بدن مفید باشد اما تحقیقاتی که تاکنون در این زمینه صورت گرفته، کامل نبوده است. برخی سر دردها موجب می‌شود رگ‌های خونی گشاد شوند که کافئین به طور موقت آن‌ها را تنگ می‌‌کند. قهوه نیز ممکن است خطر ابتلا به بیماری پارکینسون را کاهش دهد اما قهوه‌ای که به عنوان یک نوشیدنی به همراه شکر در وعده صبحانه مصرف شود، ممکن است موجب کاهش مقادیر زیادی از انرژی بدن شود.

افرادی که روزانه هشت فنجان قهوه می‌نوشند، می‌توانند با کنار گذاشتن تدریجی این عادت از بروز سر دردهای شدید جلوگیری کنند

موسسه ملی سلامت آمریکا همچنین تاکید کرد کافئین فشار خون را بالا می‌برد و موجب افزایش استرس، اضطراب و واکنش‌های عصبی می‌شود. کافئین موجود در قهوه موجب می‌شود فرد دوازده تا شانزده ساعت پس از نوشیدن آخرین فنجان، احساس بی‌قراری و عصبانیت کند و خواب خوبی نداشته باشد. 

قهوه همچنین ممکن است با افزایش میزان قند خون، موجب بروز دیابت می‌شود. 

رئیس دانشگاه کورنل و همچنین متخصص روانشناسی و عادت‌های غذایی گفت: برای ترک عادت‌های بد در نوشیدن قهوه، هر روز پس از بیدار شدن از خواب، مقداری آب بنوشید که این کار موجب می‌شود مصرف قهوه کاهش یابد.

استاد بخش روانکاوی و علوم رفتاری دانشکده پزشکی دوک هم گفت: افرادی که روزانه هشت فنجان قهوه می‌نوشند، می‌توانند با کنار گذاشتن تدریجی این عادت از بروز سر دردهای شدید جلوگیری کنند.

 وی افزود: اما اگر روزانه دو فنجان قهوه مصرف می‌کنید، علائم کنار گذاشتن قهوه به احتمال زیاد ظرف دو تا سه روز از بین می‌رود. این متخصص تاکید کرد: بنابراین کاهش تدریجی مصرف قهوه، رفته رفته میزان کافئین را در بدن کاهش می‌دهد. وی همچنین جایگزین کردن چای به ویژه چای سبز را به جای قهوه که میزان کافئین کمتری دارد توصیه کرد و گفت آب میوه نیز جایگزین سالمی برای قهوه به شمار می‌رود، اما باید از مصرف زیاد نوشیدنی‌های قندی خودداری کرد.

پنج اشتباه هولناک در درست کردن قهوه

پنج اشتباه هولناک در درست کردن قهوه

آیا فکر می‌کنید قهوه‌تان آنچنان که باید و شاید طعم جالبی ندارد؟ اگر به این سئوال جواب مثبت می‌دهید، پس به احتمال بسیار زیاد در زمره کسانی هستید که به هنگام درست کردن قهوه پنج اشتباه زیر را مرتکب می‌شوند

قهوه با سابقه‌ای ۱۸ ساله و از مدیران ارشد استارباکس به خوبی از چم و خم درست کردن یک فنجان قهوه خوش‌عطر و طعم خبر دارد. عقیده دارد که اگر شما هنگام درست کردن قهوه درست رفتاری همانند یک سرآشپز متبحر یا یک دانشمند نکته‌سنج داشته باشید، شانس بسیار کمی وجود دارد که قهوه‌تان آخر کار درست و حسابی از آب درنیاید.

او برای پایین آوردن ضریب خطا٬ هر روز قبل از درست کردن قهوه صبحگاهی‌اش دانه‌های قهوه را با یک ترازو به دقت اندازه‌ می‌کند. اگر شما کارشناس قهوه نیستید و از آن مهم‌تر حال و حوصله انداز‌ه‌گیری دقیق را ندارید، پس دست‌کم حواس‌تان باشد که این پنج اشتباه را مرتکب نشوید:

۱ – استفاده از آب لوله‌کشی یا آب فیلترنشده

۹۸ درصد یک فنجان قهوه را آب تشکیل می‌دهد؛ پس به گفته کوهن شما باید قاضی آب لوله‌کشی باشید که می‌خواهید با آن قهوه‌ درست کنید. اگر آب شیر آشپزخانه‌تان ناخالصی دارد و طعمش چندان دلچسب نیست، احتمال این‌که قهوه‌تان هم به همان بدمزگی باشد، اصلا بعید نیست. در ایران متاسفانه در بیشتر شهرها٬ آب لوله برای تهیه‌ی قهوه مناسب نیست. در کافی‌شاپ‌ها هم با آن‌که از سختی‌گیر آب استفاده می‌کنند٬ اما گاه طعم نامطبوع آب٬ تجربه‌ی قهوه‌نوشی شما را به‌کل مخدوش می‌کند.

آب سرد تصفیه‌شده یا آب معدنی بهترین انتخاب ممکن است. البته باید حواس‌تان به دمای آب هم باشد؛ اگر از روش‌های دستی تهیه قهوه استفاده می‌کنید٬ باید آب به‌قدر کافی گرم شده باشد، وگرنه عصاره‌ی قهوه موقع دم کردن، آن‌‌‌جور که باید در نمی‌آید. اگر با در نظر گرفتن همه‌ی نکات بالا٬ باز هم قهوه‌ی شما به نظر بی‌جان و ضعیف می‌آید، کوهن پیشنهاد می‌دهد که برای اندازه‌گرفتن دمای آب از دماسنج استفاده کنید.

در شعبه‌های استارباکس قهوه را با آبی با میزان حرارت ۲۰۵ درجه فارنهایت (کمی بیش از ۹۶ درجه سانتی‌گراد) دم می‌کنند. البته زمانی که این قهوه برای مشتری سرو می‌شود دمای آن به ۱۷۵ درجه فارنهایت رسیده است.

۲ – نگه‌داری دانه‌های قهوه در فریزر

بعضی‌ها بر اساس یک باور اشتباه تصور می‌کنند که نگهداری از دانه‌های قهوه در فریزر باعث هر چه ماندگار بودن طعم و عطر قهوه می‌شود. در کمال تاسف اگر شما هم جزو همین بعضی‌ها هستید، باید آب پاکی را روی دست‌تان ریخت: قهوه را باید در جایی خشک و خنک و به دور از رطوبت فریزر نگه داشت.

قهوه را باید در جایی خشک و خنک و به دور از رطوبت فریزر نگه داشت

آ‌‌ن‌طور که میجر کوهن می‌گوید، هر بار که شما قهوه را درون فریزر می‌گذارید یا از آن بیرون می‌آورید، رطوبت تقطیر می‌شود و قهوه‌ی شما را خیس و مرطوب می‌کند. اصل اساسی در نگه‌داری از دانه‌ی قهوه٬ دور نگه داشتن آن از نور، گرما، هوا و رطوبت است.

(اصول نگه‌داری از قهوه در خانه)

آیا شما هر بار که ماهی تر و تازه می‌خرید، آن را توی فریزر می‌گذارید؟ اگر این‌طور است پس انتظار نداشته باشید که بعد از این‌که آن بیچاره را از فریزر درآوردید همچنان طعم یک ماهی تازه از آب صید شده را بدهد.

۳ – خسیس‌بازی

موقع درست کردن قهوه، اگر می‌خواهید آن چیزی که در نهایت می‌نوشید طعم و بوی درست و حسابی داشته باشد، خسیس بازی را کنار بگذارید و سخاوتمند باشید. خیلی از آدم‌ها وقت ریختن قهوه‌ی آسیاب‌شده درون دستگاه قهوه‌جوش که می‌رسد، دست و دل‌شان به لرزه می‌افتد که مبادا “زیاده‌روی” کنند. برای همین هم اغلب بسیار کمتر از آن‌چه که به نسبت یک فنجان نیاز هست، قهوه استفاده می‌کنند.

اگر نمی‌خواهید که قهوه‌تان خیلی قوی باشد، بهتر است بعد از این‌که در فنجان ریختید، به آن آب‌جوش اضافه کنید تا این‌که موقع دم کردنش کم بگذارید

کوهن می‌گوید: «این اشتباه از آن‌جا سر می‌‌زند که این افراد یا تلاش در صرفه‌جویی دارند، یا مثل من سنی ازشان گذشته و کهولت و ناخن‌خشکی باعث شده دل‌شان نخواهد قهوه‌‌ی مصرفی خانه‌شان زود تمام شود.»

خب جای تعجبی هم ندارد که قهوه‌ی حاصل خسیس‌بازی، تلخ و آبکی از آب درمی‌آید. قاعده بر این است که برای هر شش اونس آب (نزدیک به ۱۷۵ میلی‌لیتر) دو قاشق غذاخوری سر پر قهوه لازم است.

اگر نمی‌خواهید که قهوه‌تان خیلی قوی باشد، بهتر است بعد از این‌که در فنجان ریختید، به آن آب‌جوش اضافه کنید تا این‌که موقع دم کردنش کم بگذارید.

میجر کوهن معتقد است که اگر به دنبال کشف درجات مختلف غلظت و طعم قهوه هستید، آزمودن قهوه‌هایی که با درجات متفاوت بو داده شده‌اند٬ تجربه‌ی خوبی است.

۴ – آسیاب نامناسب

برای هر دستگاه قهوه‌‌سازی٬ قهوه را با درجه‌ای خاص باید آسیاب کرد. بهترین راهی که می‌توانید بفهمید درجه‌ی مناسب آسیاب قهوه برای دستگاه شما کدام است، رجوع به دفترچه راهنمای دستگاه‌تان است. قهوه اگر زیادی ریز آسیاب‌ شده باشد٬ آب را به‌سختی از خود عبور می‌دهد و همین٬ طعمی تلخ و نامطبوع به قهوه می‌دهد. از طرفی آسیاب با درجه‌ی درشت٬ باعث می‌شود آب به‌راحتی از میان ریزدانه‌های قهوه عبور کند٬ بی‌آن‌که جان ِ قهوه را بتواند دربیاورد؛ و این قهوه‌تان را آبکی می‌کند.

برای مثال برای درست کردن قهوه در فرنچ‌پرس باید از قهوه‌ای استفاده کرد که به‌نسبت درشت آسیاب شده است.

قهوه‌ای که در دستگاه‌های اسپرسوساز یا موکاپات می‌ریزید باید تقریبا به‌صورت پودر درآمده باشد٬ اما نه پودرشده به اندازه‌ی قهوه ترک. قهوه‌‌ای هم که با درجه‌ی متوسط آسیاب شده٬ اندازه‌ای همانند ذرت آسیاب‌‌شده‌ی دانه درشت دارد. میجر کوهن در این خصوص می‌گوید: «استفاده از قهوه‌ی آسیاب‌شده با درجه‌ی نامناسب، موجب می‌شود که یا آب به‌خوبی پس زده نشود و یا این‌که برعکس به سرعت جریان داشته باشد.»

۵ – قهوه زیادی

همان‌طور که خسیس‌بازی در استفاده از قهوه می‌تواند طعم نوشیدنی‌تان را خراب کند، زیادی آن هم همین تاثیر را دارد. یک فنجان قهوه‌ی این‌چنینی بسیار قوی و تلخ‌مزه از آب در می‌آید.

میجر کوهن یک مثال خوب برای فهم این قضیه دارد: «تصور کنید که موقع پخت نان بیش از حد مخمر استفاده کنید. در این حالت نان‌تان زیاده از حد پف می‌کند و چنین نانی تجسم یک شکست واقعی است.»

 

قهوه اسپرسو

قهوه اسپرسو

قهوه اسپرسو

قهوه‌ای است که با عبور آب ِ نزدیک به نقطه‌ی جوش و تحت ِ فشار، از روی قهوه‌ی ریزْ آسیاب‌شده و فشرده‌شده به‌دست می‌آید. انستیتو ملی اسپرسوی ایتالیا اسپرسو را چنین تعریف می‌کند: ۲۵ گرم قهوه استخراج‌شده از ۷ گرم پودر ِ قهوه‌ی کاملا آسیاب‌شده که با عبور تحت فشار ِ آب ِ ۸۸ درجه با فشاری معادل ۹ بار از میان پودر قهوه به‌دست آمده باشد. اسپرسو نسبت به سایر قهوه‌ها غلیظ‌تر است٬ body و بافت سنگینی دارد و معمولا در فنجان‌های ۲۰ تا ۳۰ میلی‌لیتری سرو می‌شود. آسیاب‌ِ ریز و فشردگی ریز‌ْدانه‌های قهوه، باعث می‌شود آب به‌راحتی قابل ِ عبور نباشد؛ لذا وقتی آب با فشار از روی قهوه می‌گذرد، جان و ذاتِ قهوه را می‌کشد و در فنجان می‌ریزد.

برای تهیه‌ی قهوه اسپرسو معمولا قهوه‌های گونه‌ها (عربیکا و روبوستا) و نواحی (origin) مختلف را با هم ترکیب (blend) می‌کنند تا هر کدام از المان‌های طعمی ِ قهوه در نوشیدنی‌ای که در نهایت به‌دست داده می‌شود٬‌ نماینده‌ای داشته باشد. به همین خاطر است که اسپرسو در مقایسه با سایر روش‌های تهیه قهوه٬‌ طعم پیچیده‌تری دارد. شناسه‌ی اسپرسو٬ کف ِ غلیظ٬ یک‌دست و کِرِم‌ رنگ ِ روی سطح آن است که گاه از آن به کریما (crema) یا خامه هم یاد می‌کنند. رنگِ این کف امولسیونی به قهوه‌ای روشن٬ فندقی، قرمز یا مرمری می‌زند. کریما نباید بریده‌بریده٬ کمرنگ و بی‌رمق باشد؛ یا جای لکه‌ای روشن روی آن دیده شود.

عبارت اسپرسو به درجه‌ای از بو دادن قهوه نیز گفته می‌شود که تیره‌تر از روست سنتی آمریکایی و روشن‌تر از روست فرانسوی است

در بعضی منابع٬ دوز قهوه مورد نیاز برای تهیه یک شات اسپرسو را ۸ گرم٬ دمای آب را ۹۳ درجه و حجم قهوه به‌دست آمده را ۲۸ گرم دانسته‌اند. مدت‌ زمان استخراج اسپرسو نباید بیشتر از ۲۵ ثانیه باشد.

برای درست کردن اسپرسو٬ دانه‌های قهوه باید با بالاترین درجهْ آسیاب شده و به‌حالتی تنها کمی درشت‌تر از پودر درآید. اگر پودر ِ قهوهْ زیادی درشت باشد یا به اندازه کافی کوبیده نشده باشد٬ اسپرسو رقیق و اگر بیش از حد آسیاب شده یا زیادی کوبیده شده باشد٬ اسپرسو بسیار غلیظ و تلخ خواهد بود. (این‌جا ببینید.) تماسِ بیش‌از‌حدْ طولانی آبِ داغ با پودر قهوه موجب می‌شود عناصر طعمی نامطبوع قهوه بیرون آمده و عطر و طعم دل‌خواهْ از بین برود. لذا ویژگی روش اسپرسو در این است که در بهینه‌ترین زمان ممکن٬ آب داغ با فشار از لابه‌لای تمامی ریزْدانه‌های قهوه گذر کرده و خیلی سریع روانه فنجانِ از پیش‌گرم‌شده می‌شود. طعم قهوه اسپرسو تلخ-شیرین٬ بافت آن شربتی و ویژگی‌های طعمی دیگر آن ترشی (sourness) و کاراملی است.

عبارت اسپرسو به درجه‌ای از بو دادن قهوه نیز گفته می‌شود که تیره‌تر از روست سنتی آمریکایی و روشن‌تر از روست فرانسوی است.

اسپرسو و ماشین‌های اسپرسوساز به‌عنوان نماد و وجه مشخصه‌ی کافه‌ها و کافی‌شاپ‌های مدرن شناخته می‌شوند. ایتالیایی‌ها را می‌توان پیشروان فرهنگ اسپرسو و اسپرسونوشی دانست. چنان که گفته می‌شود اسپرسو برای ایتالیایی‌ها مثل شامپاین برای فرانسوی‌هاست. این‌جا

می‌گویند عیار سنجش مرغوبیت قهوه و حرفه‌ای بودن قهوه‌چی یک کافه یا کافی‌شاپ در درست کردن اسپرسو است. اگر قرار باشد مهارت قهوه‌چی را تنها با یک نوع قهوه سنجید٬ آن اسپرسوست. اگر اسپرسوی قهوه‌چی لنگ بزند٬ امیدی به سایر قهوه‌های او نیست. اسپرسوی خوب آن است که تقریبا تا یک ساعت بعد از نوشیدن٬ طعم و حالِ قهوه را در کام شما نگه دارد.

تاریخچه

تا پیش از اختراع ماشین‌های اسپرسوساز در اوائل قرن ۱۹، قهوه اسپرسو وجود خارجی نداشت. در حقیقت ابتدا چنین ماشین‌های قهوه‌سازی پدید آمد و بعد آن‌چه این ماشین‌ها درست می‌کردند را اسپرسو خواندند. محبوبیت اسپرسو در ایتالیا مقارن بود با توسعه شهرنشینی و اسپرسوبارها فضایی بود برای معاشرت و اختلاط آدم‌ها؛ درست همان کارکردی که ‘قهوه‌خانه‌’ها چندصدسال جلوتر در کشورهای عربی٬ ترکیه٬ ایران و خاورمیانه داشتند. دولت‌مردان آن زمان برای قهوه محدودیت‌های قیمتی اعمال کردند و همین مساله موجب گسترش آن در اروپا شد. آغاز عصر صنعتی در اروپا و شتاب گرفتن تدریجی زندگی‌های روزمره ایجاب می‌کرد که قهوه سریع درست شود و به‌همان سرعت نوشیده شود. اسپرسو را از این بابت می‌توان محصول شرایطی دانست که آن زمان بر اروپا حاکم بود. فرهنگ ایستادن کنار پیشخوانِ بار و نوشیدن سرپایی قهوه درست از همین سال‌ها سربرآورده است. فرهنگی که از آن‌چه در قهوه‌خانه‌های خاورمیانه می‌گذشت فاصله‌ی زیادی داشت؛ جایی‌که مردم ساعت‌ها می‌نشستند به بازی شطرنج و تخته‌نرد، قلیان می‌کشیدند و به نقالی گوش می‌دادند.

محبوبیت اسپرسو در ایتالیا مقارن بود با توسعه شهرنشینی و اسپرسوبارها فضایی بود برای معاشرت و اختلاط آدم‌ها؛ درست همان کارکردی که ‘قهوه‌خانه‌’ها چندصدسال جلوتر در کشورهای عربی٬ ترکیه٬ ایران و خاورمیانه داشتند

سنت قدیمی مردم انگلیسی‌زبان در نوشیده قهوه با شیر موجب شد اسپرسو در این کشورها محبوبیت خود را در هیات کاپوچینو به‌دست آورد. جوانان انگلیسی دهه ۶۰ در جستجوی اسپرسو راهی کافی‌شاپ‌ها شدند، جایی که با فراغت خاطر بیشتری نسبت به دیگر مکان‌های عمومی می‌توانستند وقت بگذرانند. در آمریکا لاته پرطرفدارتر شد، به‌ویژه لاته‌هایی که با انواع شربت‌های طبیعی و مصنوعی طعم‌دار شده بودند. می‌گویند اولین بار لاته را یک قهوه‌چی آمریکایی-ایتالیایی در دهه ۱۹۶۰ در کافه‌اش – کافه مدیترانه – در برکلی کالیفرنیا برای مشتریانی که از کم بودن شیر کاپوچینو ناراضی بوده‌اند، سرو کرده است. لاته بعد از آن در سیاتل آمریکا محبوب شد و استارباکس در دهه‌ ۹۰ آن‌را جهانی کرد.

خواص قهوه ، مضرات قهوه

خواص قهوه ، مضرات قهوه

 

درخت قهوه برگ هایی همیشه سبز و زیبا دارد، گیاهی از تیره Coffee که بیشتر از یک سوم مردم جهان هر روز آن را به عنوان یک نوشیدنی محبوب می نوشند. واژه قهوه برگرفته از زبان عربی و به معنای تحریک کننده و زائل کننده اشتهاست. درخت قهوه بین هفت تا ۱۰ متر بلندی دارد و در هوای گرم و مرطوب رشد می کند. عطر گل های کوچک و سفید این درخت بی شباهت به بوی خوش گل یاسمن نیست. بهترین و مرغوب ترین قهوه که طعم و عطر منحصر به فردی دارد از بوته ای به نام Arabica در برزیل به دست می آید. تانزانیا و اتیوپی نیز دو کشور مهم تولیدکننده قهوه هستند که محصول آنها بو و مزه مخصوصی دارد. در ایران حدود هزار سال پیش، حکیم ابوعلی سینا در کتاب خود، شرح جامعی از خواص قهوه داده است. امروز بر اساس آمارهای به دست آمده، حدود ۸۹ درصد از مردم جهان قهوه و چای یا هر دو آنها را مصرف می کنند و حدود ۳۰ درصد از مردم دنیا قهوه را به هر نوشیدنی گرم دیگر ترجیح می دهند.

نوشیدنی مضر یا مفید؟ 
هر ماده غذایی را اگر به اندازه مصرف کنید برای بدن منفعت دارد.
اندازه مصرف قهوه
متخصصان تغذیه توصیه می‌کنند که نوشیدن آن را به دو فنجان قهوه دم کرده یا سه فنجان قهوه فوری(نسکافه) در روز محدود کنید.
اما به این موضوع توجه کنید که نباید بیش از شش فنجان قهوه در یک روز مصرف کنید.
شاید باورتان نشود اگر بگوییم که در سال‌های اخیر بر شمار افرادی که به خوردن قهوه یا نسکافه عادت کرده‌اند، افزوده شده است! در زمان‌های قدیم در میان خانواده‌های خاص و در مراسم ویژه قهوه تهیه می‌شد، اما این روزها با واردات انواع آن، ایننوشیدنی به خصوص در میان قشر جوان محبوبیت فراوانی پیدا کرده است، به ویژه در روزهای سخت کاری. اما مهم‌ترین نکته آن است که هر روز ما تأثیرات جدیدی را در زمینه عادت به نوشیدن قهوه می‌شنویم. البته در برخی از خبرها از فواید آن صحبت می‌شود، اما در برخی دیگر از مضرات آن می‌گویند، مانند خبری که اخیراً از سوی یکی از خبرگزاری ها منتشر شد.

بر اساس تازه ترین تحقیقات پزشکی، مصرف زیاد قهوه سبب از بین رفتن مینای دندان ها می‌شود. متخصصان تغذیه توصیه می‌کنند که نوشیدن آن را به دو فنجان قهوه دم کرده یا سه فنجان قهوه فوری(نسکافه) در روز محدود کنید.
در این خبر که از سوی خبرگزاری ایسنا منتشر شد، بر این موضوع تأکید شده بود که نوشیدن قهوه به شدت برای سلامتدندان ها مضر‌ ‌است. ‌به گزارش این خبرگزاری، بر اساس تازه ترین تحقیقات پزشکی، مصرف زیاد این‌ ‌نوشیدنی‌ سبب از بین رفتن مینای دندان ها می‌شود. ‌ بر اساس این تحقیقات، قهوه فرآوری شده(نسکافه) ۳۰ برابر بیش از نوع عادی آن(به علت اسید سیتریک موجود)، سبب‌ ‌خوردگی مینای دندان می‌شود و به این ترتیب پوسیدگی دندان ها را به همراه خواهد داشت. در ادامه، دلایل کامل و توضیحات بیشتر درباره این تحقیق به چشم نمی‌خورد، اما شما درباره خواصی که بارها و بارها تحقیقات، آنها را به اثبات رسانده اند چیزی می‌دانید؟‌ ‌

بهتر است بدانید که بیش از یک‌سوم مردم جهان قهوه را دوست دارند و مصرف می‌کنند. واژه قهوه، برگرفته از زبان عربی و به معنای تحریک‌کننده و زایل‌کننده اشتهاست. برخی از مورخان، پیشینه این واژه را به کشور اتیوپی نسبت می‌دهند. درخت قهوه بین ۷ تا ۱۰ متر بلندی دارد و درهوای گرم و مرطوب رشد می‌کند. این درخت گل‌هایی کوچک و سپید دارد که بوی آن شبیه به بوی گل یاسمن است.
جالب است بدانید که دانه های آن در آغاز، رنگ سبز و پس از رسیدن، رنگ گیلاس به خود می‌گیرند. از این رو، در بعضی کشورها به درخت گیلاس هم شهرت دارد. دانه‌های قهوه دو به دو به یکدیگر چسبیده اند و پرده نازکی میان آنها وجود دارد که آنها را از هم جدا می کند. تهیه قهوه در کشورهای گوناگون، متفاوت است، اما اغلب آن را با آب جوش ، بخار آب و یا از طریق گذراندن آب جوش از پودر آن تهیه می‌کنند.

بهترین قهوه جهان از نظر بو و طعم ، از بوته ای به نام Arabica به دست می آید که در برزیل به خوبی رشد می کند و از آنجا به سراسرجهان صادر می شود .

تا به حال از خودتان پرسیده اید که اسپرسو چه تفاوتی با قهوه معمولی دارد؟ باید بگوییم که این نوع قهوه را با بخار آب درست می کنند و این روش تهیه قهوه در ایالات متحده بسیار رایج است.

اما سؤالی که همیشه در میان مصرف کنندگان این نوشیدنی وجود دارد آن است که “مقدار مجاز نوشیدن قهوه چه‌قدر است؟”

جالب است بدانید، متخصصان تغذیه توصیه می‌کنند که نوشیدن آن را به دو فنجان قهوه دم کرده یا سه فنجان قهوه فوری(نسکافه) در روز محدود کنید.

اما درباره میزان کافئینی که از طریق این نوشیدنی به بدن می‌رسد باید بگوییم که با نوشیدن یک فنجان قهوه معمولی، ۱۱۵ میلی گرم کافئین و با یک فنجان نسکافه، ۶۵ میلی گرم کافئین و با نوشیدن یک فنجان قهوه بدون کافئین باز هم معادل ۳ میلی‌گرم کافئین وارد بدن می‌شود. بنابراین می‌توان گفت که کافئین در هیچ شرایطی به طور کامل از قهوه جدا نمی‌شود، بلکه مقدار آن به حداقل می‌رسد.

حتماً خواص فراوانی را از گوشه و کنار درباره این نوشیدنی شنیده‌اید. تا به حال خواصی نظیر بهبود خستگی و افسردگی، افزایش متابولیسم بدن و کاهش حملات آسم در مورد قهوه به اثبات رسیده است.

به این ترتیب که کافئین موجود در قهوه به میزان ۱۰ درصد سرعت پردازش اطلاعات را در مغز افزایش داده و مصرف یک فنجان قهوه بعد از نهار، مانع از بی حالی پس از مصرف غذا در ظهر می‌شود.

به علاوه دیده شده است که از این نوشیدنی می‌توان در کاهش افسردگی و اضطراب نیز استفاده کرد. در ضمن، قهوه موجب افزایش سرعت متابولیسم بدن و شکستن چربی‌ها شده و به میزان قابل ملاحظه‌ای سوخت و ساز را در سلول‌ها بالا می‌برد.

اما به این موضوع توجه کنید که نباید بیش از شش فنجان قهوه در یک روز مصرف کنید.

طی مطالعه ای در آمریکا و ایتالیا، دیده شد که نوشیدن مرتب قهوه در بیماران مبتلا به آسم، باعث کاهش حملات آسمی‌ در آنها می شود.

البته مهم ترین نکته‌ای که باید در مورد این نوشیدنی در نظر داشت، رعایت اعتدال در مصرف آن است، زیرا دریافت بیش از اندازه کافئین باعث بی‌قراری، بی خوابی ، تعریق و تپش قلب می شود. به علاوه، قهوه های معمولی که به شکل سنتی یعنی به روش دم کرده تهیه می‌شوند، اگر بیش از اندازه به مصرف برسند، می‌توانند کلسترول خون را نیز بالا ببرند.‌

کافئین موجود در قهوه در طولانی مدت و بر اثر استفاده بی رویه می تواند اعتیادآور و مضر باشد، اما چون این نوع اعتیاد زیان آور نیست، مصرف آن در میان مردم همچنان رواج دارد. کافئین در طول روز به شکل های گوناگون از راه نوشیدن انواع نوشابه های گازدار، شکلات ها و قهوه وارد بدن می شود. کافئین موجود در یک فنجان قهوه حدود ۱۵۰ سی سی است. قهوه ای که با آب جوش قطره ای تهیه می شود، ۶۰ تا ۱۸۰ میلی گرم کافئین دارد. قهوه ترک دارای ۴۰ تا ۱۷۰ میلی گرم کافئین و میانگین ۱۰۰ میلی گرم است. نسکافه فرانسوی (قهوه آماده) دارای ۳۰ تا ۱۲۰ میلی گرم کافئین و میانگین کافئین ۷۵ میلی گرم است. نسکافه فرانسوی بدون کافئین دارای یک تا پنج میلی گرم کافئین است. امروز پژوهشگران درباره کافئین موجود در قهوه، نظریات مختلف و گاهی حتی متضاد ابراز می کنند. گروهی از پژوهشگران به این نتیجه رسیده اند که قهوه موجب پیدایشسرطان در انسان می شود و گروهی نیز معتقدند که کافئین باعث تحریک بیماران روانی می شود. اما در ۱۹۹۸ یک نشریه پزشکی مدعی شد که بر اساس آزمایش های انجام شده، قهوه با تحت تاثیر قرار دادن سلول های سرطانی، باعث توقف رشد این سلول ها می شود و علاوه بر این بر تیزهوشی و آرامش نوشندگان نیز می افزاید. 
به نظر می رسد بهترین و مطمئن ترین راه، رعایت حد اعتدال در مصرف این نوشیدنی بحث برانگیز و دلپذیر باشد. افرادی که از بالا بودن فشار خون یا بیماری تپش قلبی رنج می برند و همچنین خانم های باردار، بهتر است در مصرف قهوه زیاده روی نکنند. 
قهوه های فوری 
قهوه را به دو صورت درست می کنند؛ با دُرد یا صاف نشده و بی درد یا صاف شده. قهوه عربی و قهوه ترک را با درد درست می کنند. قهوه عربی، سیاهرنگ و تلخ است، اما قهوه ترک، رنگی ترش و مزه ای متمایل به شیرینی دارد. اروپاییان اما معمولا درد قهوه را از آب آن جدا می کنند. به همین خاطر قهوه اروپایی همیشه درشت تر از قهوه عربی و ترک سائیده می شود. قهوه برخلاف چای نیاز به دم کردن ندارد، چراکه ماده عطری، رنگی و موثر آن به محض تماس با آب جوش آزاد می شود. در نیمه دوم قرن بیستم، انواع قهوه فوری (instand coffee) نیز در بازار اروپا و آمریکا عرضه شد. این قهوه در واقع شیره تبخیر شده قهوه صاف و عصاره دانه قهوه است که نیازی به قهوه جوش ندارد و با حل کردن کمی از آن در یک فنجان آب جوش، قهوه آماده به دست می آید. این نوع قهوه در آغاز مخالفان جدی در میان طرفداران قهوه داشت، چراکه قهوه نوشان حرفه ای معتقد بودند طعم و عطر واقعی این نوشیدنی در بسته بندی های قهوه فوری از دست می رود، اما امروز با پیشرفت فن آوری تولید قهوه فوری، دیگر فاصله میان کیفیت این دو نوع قهوه به کلی از میان رفته و حتی قهوه فوری طرفداران بیشتری پیدا کرده است، چراکه این نوع قهوه معمولا پس از سایش، پروسه تولید را طی می کند و در حقیقت به نوعی پرورده و خوش طعم می شود. 
اولین شرکتی که قهوه فوری را راهی بازار جهانی قهوه کرد، شرکت معروف Nestle بود. با ورود بسته های Nestle Coffee به ایران، اصطلاح نسکافه نیز میان علاقه مندان به نوشیدن قهوه رواج یافت. به این ترتیب اصطلاح نسکافه به نوعی اختراع ایرانیان قهوه نوش به حساب می آید. 
هر کیلو قهوه آماده یا فوری بین ۲۵ تا ۳۰ هزار تومان به فروش می رسد، اما بسته بندی های کوچک در وزن های مختلف هم در بازار وجود دارد که هریک قیمت خاص خود را دارند. معروف ترین قهوه های آماده که معمولا در بسته های ۲۰ گرمی و با نام کلی? ۳۳in1 به فروش می رسد Eagel Ring، Coffee Ring، Super Coffee mix original و Gold Eagel هستند که از ۱۰۰ تا ۲۰۰ و گاه ۲۵۰ تومان به فروش می رسند، اما قیمت قهوه فرانسه و ترک ایرانی در بازار کیلویی ۴ هزار تومان و انواع خارجی آن از ۱۲ هزار تا ۳۰ هزار تومان متغیر است. قهوه سائیده شده که معمولا آب جوش از آن می گذرانند و صافش می کنند، نمی تواند حداکثر کیفیت را داشته باشد. درواقع این قهوه همان کیفیت طبیعی را دارد، اما کیفیت قهوه های فوری قابل تغییر است و می تواند بسیار متغیر باشد. قهوه فوری، حاصل پیشرفت تکنولوژی در زمینه تهیه انواع قهوه است و اغلب طعم و بوی بسیار مطبوعی دارد. 
همه قهوه هایی که می نوشیم! 
انواع قهوه بر اساس نوع مصرف و مقدار سایش و ترکیبات آن متغیر است. قهوه ترک، قهوه اسپرسو، 
قهوه عربی، قهوه فرانسه، کاپوچینو، موکا، فراپه و … انواع مشهور این نوشیدنی هستند. قهوه ترک را در قهوه جوش و در ترکیه غالبا سر میز، روی چراغ الکلی های کوچک و ظریف طی مراسم جالبی درست می کنند. قهوه اسپرسو نیز که نخستین بار در ایتالیا تهیه شد، معمولا در فنجان های کوچک پیش از ظهر یا بعد از ناهار نوشیده می شود. 
تلخی قهوه عربی بسیار بیشتر از سایر انواع قهوه هاست و رنگ آنهم به سیاهی می زند، اما آنچه در میان مردم ما به عنوان قهوه فرانسه معروف است، در واقع قهوه ساده ای است که با ریختن آب جوش روی قهوه سائیده و صاف کردن آن پس از چند لحظه به دست می آید و در فنجان های نسبتا بزرگ با شیر یا بدون شیر، شیرین یا تلخ نوشیده می شود. قهوه فرانسه خشک به درشتی شکر و به رنگ قهوه ای سیر است. کاپوچینو هم نوعی شیر قهوه ایتالیایی است. کاپوچین، نام فرقه ای از راهبان کاتولیک است که معمولا چهره ای رنگ پریده دارند و کلاهی سیاه به سر می گذارند. فنجان قهوه کاپوچینو با آن همه کف شیر و گرد کاکائو و دارچین، ظاهرا به نظر ایتالیایی ها شبیه قیافه راهبان کاپوچین بوده است! 
آنچه مسلم است، قهوه گیاه مفیدی است. هم نوشیدنی مطبوعی از آن به دست می آید و هم از تفاله آن می توان استفاده کرد. تفاله قهوه برای گرفتن بوی زهم و سایر بوهای نامطبوع دست بسیار موثر است. از این تفاله برای رنگ کردن مو هم می توان استفاده کرد.