اسپروپرس آینده‌ی فرنچ پرس

اسپروپرس آینده‌ی فرنچ پرس

 

 

با فرنچ پرس اسپرو (اسپرو پرس) آشنا شوید. در ظاهر این فرنچ پرس مانند هر فرنچ پرس دیگری عمل می‌کند؛ حالا با ظاهری به نسبت شکیل‌تر و مقاوم‌تر. اگر شما هم مثل من سابقه شکستن فرنچ پرس محبوب‌تان را داشته باشید ارزش این بدنه فلزی را بیشتر درک می‌کنید! اما ببینیم درون این فرنچ پرس چه خبر است.

این فرنچ پرس زیبا به واسطه دو عدد فیلتر بسیار قوی که ۹ تا ۱۲ برابر ریزتر از فیلتر فرنچ پرس‌های عادی هستند، قهوه فرانسه‌ای عاری از هرگونه دُرد و ذرات معلق قهوه برای شما آماده می‌کند. درست مثل این‌که قهوه فیلتری یا پور اور (Pour Over) تهیه کرده باشید؛ اما با روش ایمرژن (قوطه‌ورسازی): قهوه‌ای قوی‌تر از قهوه‌های فیلتری ولی به همان تمیزی و شفافی.

نیز ببینید ~ همه چیز درباره‌ی فرنچ پرس

خوبی ِ این فیلترها این است که مانع سرازیر شدن طعم و مزه و روغن‌های طبیعی قهوه به فنجان شما نخواهند شد. اما حسن‌های این فرنچ پرس دوست‌داشتنی به همین‌جا محدود نمی‌شود. دیواره‌های فلزی این قهوه‌ساز دولایه‌اند و هوای درون آن کاملا تخلیه شده است. در نتیجه می‌توانید از آن به عنوان یک فلاسک برای گرم نگه داشتن قهوه خود استفاده کنید. شاید بگویید ماندن قهوه درون این فرنچ پرس حتا اگر گرمای قهوه را حفظ کند، باعث بیش از حد دم کشیدن قهوه و تلخ و بدمزه شدن آن می‌شود؛ ایراد شما منطقی است، اما فراموش نکنید فرنچ پرس اسپرو به واسطه فیلترهای اعجاب‌انگیزش که به‌خوبی همپوشانی دارند، بعد از آن‌که پیستون تا انتها پایین داده شد کاملا بسته می‌شوند و مانع تماس دُرد قهوه در ته فرنچ پرس با قهوه‌ی دم‌کشیده بالای آن می‌شود.

این فرنچ پرس هم‌اکنون با قیمت ۸۰ دلار در وب‌سایت شرکت سازنده به فروش می‌رسد. این شرکت علاوه بر فرنچ پرس، محصولات بی‌نظیر دیگری همچون پیچر‌های حرفه‌ای، تمپر‌های کالیبره شده و تمپر‌های آلیاژی یک‌پارچه نیز تولید می‌کند.

اسپرسوساز راک

اسپرسوساز راک

ا

 

یکی از ضوابط طبقه‌بندی روش‌های تهیه‌ی قهوه٬ چگونگی عبور آب از روی قهوه‌ی آسیاب‌شده است. در ابزارها و روش‌های قطره‌ای – فیلتری مثل کمکس٬ قهوه‌سازهای دستی خانگی٬ و قهوه‌سازهای فیلتری برقی٬ آب با کمک نیروی گرانش از روی قهوه عبور می‌کند؛ یعنی یا با قوری‌هایی مخصوص آب را به آرامی روی پودر قهوه می‌گیرند و آب کم‌کم با عبور از قهوه در ظرف جمع می‌شود٬ یا وظیفه‌ی قطره‌قطره رها کردن ِ آب روی قهوه را ماشین برعهده می‌گیرد.

اما در روش‌هایی مثل موکاپات٬ اروپرس یا حتا اسپرسو٬ آب با فشار از روی قهوه عبور می‌کند. حال این فشار می‌تواند به‌وسیله‌ی دستگاه ایجاد شده باشد (مثلا دستگاه اسپرسوساز) یا به کمک دست. هرچه هست٬ فشار ایجادشده موجب می‌شود جان و شیره‌ی قهوه بهتر درآمده و قهوه‌ای به‌نسبت غلیظ‌تر به‌دست داده شود. به همین خاطر است که برای قهوه‌خورهای خانگی که میانه‌ای با قهوه‌های رقیق ندارند و تبع‌شان غلیظ‌پسند است و حاضر هم نیستند زیر ِ بار خرید دستگاه‌های اسپرسوساز بروند٬ استفاده از موکاپات توصیه می‌شود.

اما برای تهیه‌ی قهوه‌ی سنگین در خانه٬ موکاپات تنها روش موجود نیست. دستگاه قهوه‌سازی که امروز می‌خواهیم معرفی کنیم٬ اسپرسوساز راک نام دارد. باوجود آن‌که بسیاری اتلاق عنوان اسپرسوساز به چنین دستگاه‌هایی را برنمی‌تابند – همان‌گونه که خیلی‌ها قهوه‌ی آماده‌شده با موکاپات را اسپرسو نمی‌دانند – اما شرکت‌های سازنده به‌هر حال از آن جهت که قهوه‌ی تهیه‌شده با این دستگاه‌ها غلظتی دارد که شانه به شانه‌ی اسپرسو می‌زند٬ آن‌ها را با تساهل اسپرسوساز می‌خوانند. حرفه‌ای‌ترها می‌گویند اسپرسو عبارت است از “۲۵ گرم نوشیدنی قهوه‌ی استخراج‌شده از ۷ گرم پودر ِ قهوه‌ی کاملا آسیاب‌شده که با عبور تحت فشار ِ آب ِ ۸۸ درجه با فشاری معادل ۹ بار از میان پودر قهوه به‌دست آمده باشد” و چون این ابزارآلات دستی از دقت کافی برخوردار نیستند٬ حتا اگر قهوه‌ی به‌دست آمده از نظر غلظت نزدیک به اسپرسو باشد و کریمای معروف اسپرسو را هم داشته باشد٬ شایسته نیست اسپرسو خوانده شود.

از عناوین و عبارت‌ها که بگذریم٬ در اسپرسوساز راک آب داغ با کمک نیروی هیدرولیکی که به‌وسیله‌ی دو بازوی فلزی در دو طرف دستگاه ایجاد می‌شود٬ از روی قهوه‌ی آسیاب‌شده عبور می‌کند و قهوه را روانه‌ی فنجان می‌کند. پورتافیلتر اسپرسوساز راک نمونه‌ای‌ست درست شبیه پورتافیلتر اسپرسوسازهای حرفه‌ای٬ اما قطر دهانه‌اش کمتر است. در ویدیوی آموزشی این قهوه‌ساز توصیه شده که پس از پر کردن سبد فلزی پورتافیلتر از قهوه٬ باید آن‌را کوبید یا به اصطلاح tamp کرد. بعد از آن٬ آب ِ نزدیک به نقطه‌ی جوش در محفظه‌ی دستگاه ریخته می‌شود و بازوها بالا می‌روند تا آب آماده‌ی عبور از پورتافیلتر شود. سپس بازوها کمی پایین می‌آیند تا آب با قهوه درگیر شود؛ بعد از چند ثانیه بازوها به آرامی تا پایین فشار داده می‌شوند تا آب با فشار از روی قهوه عبور می‌کند. می‌توان بازوها رو یک بار دیگر بالا برد و پایین آورد تا آن اندازه‌ قهوه‌ که لازم است٬ آماده شود. فرایند قهوه‌گیری باید حدود ۲۰ ثانیه طول بکشد.

اسپرسوساز راک در بین قهوه‌سازهای غیربرقی جوایزی جهانی را آن ِ خود کرده است.

قهوه ساز بیالتی : میراثی ایتالیایی برای قهوه‌نوش‌های سراسر دنیا

قهوه ساز بیالتی : میراثی ایتالیایی برای قهوه‌نوش‌های سراسر دنیا

 

صفا هراتیان

بیش از ۸۰ سال از اختراع موکا اکسپرس آقای بیالتی با آن چشمان خمار رو پایین و سبیل ایتالیایی و انگشت اشاره‌ی رو به بالا می‌گذرد و حالا این قهوه‌ساز کوچک خانگی با نشان تجاری معروفش، یادگاری‌ست از فرهنگ قهوه‌نوشی کلاسیک ایتالیا در قفسه‌ی آشپزخانه‌ی قهوه‌نوشان سرتاسر جهان. 

آیکافی – سال ۱۹۳۳ ایتالیا؛ وضع اقتصادی کشور چندان تعریفی ندارد. بانک‌ها در حال ورشکستی‌اند، جوان‌ها بی‌کارند، یاسی عمومی سراسر کشور را فرا گرفته و مردم برای گذران امور از پس‌اندازشان خرج می‌کنند. در شرایطی که کافه رفتن برای مردم عادی کاری لوکس و پرهزینه محسوب می‌شود، قهوه‌سازی شکیل و خوش‌ساخت به بازار می‌آید که هم ارزان است و هم می‌تواند اسپرسوی غلیظ کافه‌ها و اسپرسو-بارهای آن‌زمان را با تقریب خوبی شبیه‌سازی کند. لوئیجی د پونتی در ۱۹۳۳ این قهوه‌ساز را برای آلفونسو بیالتی طراحی می‌کند و این موکاپات خوش‌تراش چنان فراگیر می‌شود که می‌گویند امروزه از هر ۱۰ ایتالیایی، ۹ نفر در خانه‌‌اش یک موکا اکسپرس بیالتی دارد و تاکنون بیش از ۳۳۰ میلیون نمونه از آن ساخته شده است.

موکا اکسپرس در حقیقت نام اختصاصی‌ برند ِ بیالتی‌ست برای این قهوه‌ساز که به‌طور عمومی موکاپات (Moka Pot) یا قهوه‌ساز ِ رو گازی (Stove Top) خوانده می‌شود. موکا اشاره دارد به نام منطقه‌ای در یمن که از قدیمی‌ترین خاستگاه‌های قهوه به حساب می‌آید و اکسپرس یادآور سریع و ساده آماده شدن قهوه است. امروزه نمونه‌ای از موکا اکسپرس بیالتی در موزه‌هایی چون موزه‌ی هنرهای مدرن و موزه‌ی طراحی لندن نگه‌داری می‌شود.

 

قهوه‌سازی برای تمام فصول

آلفونسو بیالتی طی بیش از یک دهه کار در یک شرکت آلومینیوم‌سازی فرانسوی، مهارت‌های فلزکاری را فرا می‌گیرد. او در سال ۱۹۱۹ کارگاه آلومینیوم‌سازی خود را تاسیس و چند سال بعد کارگاهش را به استودیویی برای طراحی و تولید محصولات آلومینیومی تبدیل می‌کند. آلفونسو صنعت‌گری خلاق و شاعرپیشه بوده که ترجیح می‌داده وقتش را به طراحی ماشین‌‌آلات و ابزار صنعتی بگذراند تا این‌که خود را درگیر مسائل تجاری و بازار کند. درحالی‌که پسرش رناتو روحیه‌ای درست مخالف پدر داشت و هم او بود که با به‌دست گرفتن مدیریت کارخانه، از قهوه‌ساز بی‌ادعای پدر در طی سال‌ها محصولی جهانی ساخت.

اما ایده‌ی طراحی این قهوه‌ساز چطور به ذهن بیالتی ۴۵ ساله می‌رسد؟ ویلیام لیدول در کتاب خود آورده است که آلفونسو بیالتی نه در آشپزخانه یا کافه،‌ که با الهام گرفتن از مکانیزم ماشین‌لباس‌شویی‌های ابتدایی، به فکر طراحی موکا اکسپرس می‌افتد.

نمونه‌های ابتدایی موکا اکسپرس بیالتی؛ هنوز آدمک سبیلو بر بدنه‌ی قهوه‌ساز ظاهر نشده است.

در این مکانیزم ساده، سطلی درپوش‌دار که لوله‌ای به آن متصل است روی آتش قرار می‌گیرد و آب به‌همراه مواد شوینده درون سطل به جوش می‌آید. سپس آب ِ به‌جوش‌آمده که حالا با مواد شوینده به‌خوبی ترکیب شده از طریق لوله‌ای به مخزن لباس‌های چرک سرازیر می‌شود. بیالتی به این فکر می‌افتد که همین مکانیزم را می‌شود برای تهیه‌ی قهوه هم به‌کار گرفت: آب در محفظه‌ای روی شعله به جوش بیاید و با فشار از سبدی حاوی ِ قهوه‌ی آسیاب‌شده عبور کرده و در ظرفی دیگر جمع شود. نمونه‌هایی آزمایشی بر اساس این مکانیزم طراحی می‌شود تا در نهایت موکا اکسپرس بیالتی به شکل امروزی که ما می‌شناسیم ساخته و به بازار عرضه می‌شود.

قهوه‌ساز آقای بیالتی سوای از طراحی پاکیزه و چشم‌نوازش، از جنبه‌ی دیگری نیز مورد توجه قرار می‌گیرد که همانا استفاده از فلز سبک آلومینیوم در ساخت تجهیزات آشپزخانه بوده و این تحول صنعتی تاثیرگذاری در آن زمان محسوب می‌شده است. درهم‌آمیزی قهوه و آلومینیوم به عنوان دو عنصر سمبلیک مدرنیته در اروپای صنعتی آن زمان، منجر به تولید محصولی شد که هم‌نوا بود با تغییرات اجتماعی، اقتصادی و صنعتی زمانه.

در طی جنگ جهانی دوم و با بالا رفتن قیمت قهوه و آلومینیوم، کسب و کار شرکت بیالتی با بحران روبه‌رو می‌شود. در سال ۱۹۴۶ یعنی یک سال بعد از پایان جنگ، رناتو پسر آلفونسو که مدتی را در زندان‌های نازی‌ها گذرانده بود، به وطن بازگشته و مدیریت کارخانه‌ی بیالتی را که حالا علاوه بر قهوه‌ساز، محصولات دیگری هم تولید می‌کند،‌ برعهده گرفته و خط تولید کارخانه را صرفا به تولید یک محصول محدود می‌کند: موکا اکسپرس. او با راه‌اندازی یک کارزار تبلیغاتی عظیم و تمرکز بر تک‌محصول نام‌آشنای ِ‌کارخانه، جان دوباره‌ای به نام تجاری خانوادگی‌شان می‌بخشد. بیلبوردهای تبلیغاتی سراسر شهر میلان را فرا می‌گیرد و تیزرهای تلویزیونی، اروپای بعد از جنگ را دوباره به یاد قهوه می‌اندازد. این سرآغاز موفقیت جهانی قهوه‌ساز کوچکی‌ست که تا سال‌ها بعد با همان طرح و فرم ابتدایی تولید و به بازارهای سراسر دنیا عرضه می‌شود.